علت تغییر رنگ دندان کودکان چیست؟

اگر دندان‌های کودک یا حتی نوزاد شما زرد شده است و می‌خواهید بدانید که علت تغییر رنگ دندان کودکان چیست؟ پس تا انتهای این مطلب با مجموعه مرکز بیوتی همراه باشید تا از علت، خطرناک بودن یا نبودن و روش درمان این مشکل مطلع شوید.

با وجود نگرانی‌های زیاد والدین، تغییر رنگ دندان شیری مشکلی رایج است و در صورت تشخیص زودهنگام قابل درمان است. دندان‌ها ممکن است به دلایل مختلف سفید، خاکستری، زرد یا قهوه‌ای شوند. در ادامه این مطلب به تمامی دلایل احتمالی و همچنین راه‌های درمان این مشکل خواهیم پرداخت.

تغییر رنگ دندان در نوزادان و کودکان نوپا

بسیاری از افراد نمی‌دانند که تغییر رنگ دندان یکی از مشکلات دندانی بزرگ در میان نوزادان و  کودکان نوپا است. دندان‌های زرد یا تغییر رنگ یافته، می‌تواند لبخند کودک نوپا را خراب کند و همچنین می‌تواند بر سطح اعتماد به نفس او در هنگام رشد تأثیر بگذارد.

دندان‌های شیری معمولاً سفیدتر از دندان‌های دائمی بزرگسالان هستند، زیرا بیشتر کلسیفیه (داشتن کلسیم زیاد) هستند. ممکن است تعجب آور باشد؛ اما در بعضی مواقع روی دندان‌های نوزادان و کودکان خردسال لکه‌هایی ایجاد می‌شود که باعث تغییر دندان از رنگ سفید به رنگ زرد شود.

به گفته دکتر آلاله طلوعی متخصص ارتودنسی پیشگیری در تهران:

اگرچه دیدن علائم تغییر رنگ دندان غیر معمول نیست؛ اما مسئله ناچیزی نیست که نادیده گرفته شود و حتما باید برای درمان آن اقدام کرد. دلایل متعددی وجود دارد که باعث ایجاد لکه در دندان‌های کودکان می‌شود. برخی از این دلایل جدی هستند؛ در حالی که برخی دیگر را می‌توان تنها با اجرای چند روش اولیه بهداشت دهان و دندان برطرف کرد.

به عنوان مثال: بهداشت دهان ضعیف، برخی داروها یا شرایط فیزیکی می‌تواند باعث تغییر رنگ دندان‌ها شود و رفع علل زمینه‌ای ممکن است تغییرات رنگ را در برخی از نوزادان برگرداند. در ادامه دلایل احتمالی ایجاد تغییر رنگ دندان، پیشگیری و درمان آن در کودکان را بیشتر توضیح خواهیم داد.

پیشگیری از تغییر رنگ دندان در نوزادان و کودکان نوپا

• مراجعه به موقع به دندانپزشک کودکان: حتما به محض رویش اولین دندان، کودک را نزد دندانپزشک ببرید. قرار ملاقات زودهنگام با دندانپزشکی به رفع مشکلات مربوط به شکل گیری دندان‌ها یا سایر مشکلات سلامت دهان کمک می کند.
• معاینات دوره‌ای دندانپزشکی: دندانپزشک اطفال در معاینات دوره‌ای و ماهانه مشکلات و عفونت لثه را بررسی می‌کند و اگر لکه به دلیل شرایط بهداشتی شدید مانند: فلوئوروزیس باشد، ممکن است درمان با پودر پامیس (Pumice) را انتخاب کند یا حتی یک کلاهک یا روکش روی دندان قرار دهد.
• کاهش مصرف مواد شیرین: نوزادان نیز می‌توانند مانند بزرگسالان دچار پوسیدگی شوند، بنابراین مصرف نوشیدنی‌های شیرین را برای کودک خود کاهش دهید.
• بررسی و توجه به دندان‌ها:  دندان‌های کودک خود را بررسی کنید و عاقلانه است که مشکلات دندانی موجود را نادیده نگیرید. تغییر رنگ دندان با مسواک زدن اضافی قابل تغییر نیست. بنابراین در صورت بروز مشکل در اسرع وقت با دندانپزشک کودکان تماس بگیرید.
• بهداشت خوب دهان را در اولویت قرار دهید. اطمینان از مسواک زدن و نخ دندان کشیدن کودک حداقل دو بار در روز (ترجیحاً صبح و قبل از خواب)، راه ساده‌ای برای جلوگیری از تجمع لکه‌های غذا و پلاک است.
• تغذیه سالم را تشویق کنید: میوه‌ها و سبزیجات مختلف مانند کرفس، سیب، گلابی و هویج را برای کودک خود فراهم کنید. این نوع میوه‌ها و سبزیجات سفت و ترد علاوه بر سالم بودن، می‌توانند به تمیز کردن سطح دندان‌ها در حین خوردن آن‌ها کمک کنند.

7 دلیل برای تغییر رنگ دندان در کودکان

در مراحل اولیه تغییر رنگ، درخشش دندان‌ها محو می‌شود و چسبناک یا چرب به نظر می‌رسند. ممکن است متوجه لکه‌های زرد، قهوه‌ای یا خاکستری روی سطح دندان شوید. یا ممکن است برخی از علائم فرسایش مینای دندان وجود داشته باشد. تغییر رنگ دندان در کودکان نوپا اغلب باعث نگرانی والدین می شود زیرا ممکن است نشان دهنده بسیاری از مشکلات مختلف باشد.

دلیل تغییر رنگ دندان ممکن است از کودکی به کودک دیگر متفاوت باشد، به همین دلیل بهترین فردی که می‌تواند علت تغییر رنگ دندان شیری نوزاد شما را تشخیص دهد و همچنین این مشکل را درمان کند، یک متخصص دندانپزشک کودکان است.

1. بهداشت ضعیف دهان و دندان

عادات درست مسواک نزدن و نخ دندان نکشیدن یکی از دلایل رایج تغییر رنگ و لکه‌های دندان در کودکان است؛ اگر کودک شما به درستی از دندان‌های شیری خود مراقبت نکند، پلاک و باکتری‌های پوسیدگی‌زا می توانند روی سطح دندان رسوب کنند و منجر به ایجاد لکه و تغییر رنگ دندان‌ها شوند.

2. آسیب دندان

هنگامی که دندان کودک شما ضربه می‌خورد و آسیب می‌بیند، رگ‌های خونی داخل دندان ممکن است پاره شود و باعث سیاه، خاکستری، قهوه ای و زرد به نظر رسیدن دندان شود. دندانی که به طور ناگهانی در مقایسه با دندان‌های اطراف بسیار تیره تر به نظر می‌رسد می‌تواند نشان دهنده ضربه یا آسیب دندان باشد.

3. رژیم غذایی نامناسب

رژیم غذایی نامناسب کودک نیز می‌تواند به تغییر رنگ دندان کمک کند؛ اگر کودک شما نوشیدنی‌های اسیدی زیادی می‌نوشد یا به طور مکرر غذاها و نوشیدنی‌های حاوی قند مانند نوشابه، بستنی‌ و آبمیوه‌های مصنوعی را مصرف می‌کند، در معرض خطر بیشتری برای ایجاد لکه و تغییر رنگ دندان قرار دارد.

مواد غذایی (نوشیدنی‌ها و غذاها) اسیدی و شیرین می‌توانند به تدریج مینای دندان را از بین ببرند که می‌تواند منجر به زرد یا کدر شدن رنگ دندان‌ها و در نهایت پوسیدگی و خرابی آن‌ها شود. ترکیبات تیره موجود در آبمیوه‌ها مانند: کولا (اسانس موجود در نوشیدنی)، زغال اخته و آب انگور می‌تواند دندان‌های کودکان نوپا را در معرض خطر لک شدن قرار دهد.

4. مصرف زیاد فلوراید

فلوراید یک ماده معدنی طبیعی و ضروری در انواع غذاها و نوشیدنی‌ها از جمله آب است که به کاهش پوسیدگی دندان کمک می‌کند و مینای دندان را تقویت می کند؛ اما با این حال که ماده‌ای طبیعی و بی خطر است؛ اگر دندان نوزادان و کودکان خردسال فلوراید بیش از حد دریافت کند، ممکن است تغییر رنگ بدهد.

اگر به طور مکرر شیر خشک یا آب نوشیدنی کودک را با آب حاوی فلوراید تامین کنید، ممکن است کودک شما به فلوئوروزیس مبتلا شود. فلوئوروزیس دندانی به دلیل قرار گرفتن بیش از حد در معرض فلوراید رخ می دهد و ممکن است متوجه خطوط سفید، رگه‌ها یا لکه های قهوه‌ای روی دندان‌های کودک خود شوید.

تعریف فلوئوروزیس دندانی به نقل از ویکی‌پدیا:

فلوئوروزیس دندانی با تغییر رنگ شدید دندان در اثر فلوئور اضافی موجود در آب آشامیدنی ایجاد می‌شود. فلوراید عنصری مفید برای ساختار دندانی است و همان‌طور که می‌دانید در برخی مناطق که کمبود آن در آب آشامیدنی وجود دارد؛ افزودن آن به آب باعث تقویت دندان‌ها در مقابل پوسیدگی می‌گردد ولی در برخی مناطق فلوراید موجود در آب بیش از اندازه‌ است و به همین خاطر دندان‌ها دچار فلوئوروزیس می‌گردند.

5. مصرف داروهای خاص

داروها، مولتی ویتامین‌ها و مکمل‌های حاوی آهن می‌توانند باعث ایجاد لکه‌های تیره روی دندان نوزاد شوند. ممکن است کودک شما به دلیل استفاده طولانی مدت از آنتی بیوتیک‌ها و آنتی هیستامین‌ها دچار تغییر رنگ و لکه‌های دندانی شده باشد. آنتی بیوتیک‌ها باعث کلسیفیکاسیون دندان (جمع شدن کلسیم) می شوند که منجر به خاکستری یا زرد شدن دندان‌ها می شود.

مادرانی که در دوران بارداری یا در دوران شیردهی آنتی بیوتیک مصرف می‌کنند، به ویژه تتراسایکلین، می‌توانند خطر تغییر رنگ یا لکه دار شدن دندان‌های فرزندشان را افزایش دهند.

6. بیماری‌ها یا شرایط پزشکی خاص

گاهی اوقات، تغییر رنگ دندان ممکن است نتیجه بیماری‌های جدی‌تری مانند: عفونت‌های مکرر، زردی یا بیماری قلبی باشد. حتی بیماری‌های خونی یا کبدی هم می‌توانند دندان‌ها را برای مدت طولانی لکه‌دار کنند. با این حال، این شرایط خیلی نادر هستند.

کودکانی که با هیپربیلی روبینمی (زردی نوزادی) هم متولد می‌شوند، معمولاً دندان‌هایی به رنگ زرد یا سبز دارند. هیپربیلی روبینمی زمانی رخ می‌دهد که سطح بیلی‌روبین در خون بیش از حد بالا باشد.

7. مینای دندان ضعیف

مینا لایه سختی است که دندان‌های ما را می‌پوشاند و همچنین به آن‌ها رنگ سفید طبیعی می‌دهد. عوامل ژنتیکی که بر رشد مینای دندان تاثیر منفی می‌گذارد یکی دیگر از دلایل تغییر رنگ دندان در کودکان است. این شرایط منجر به ضعیف‌تر یا نازک‌تر از حد طبیعی شدن مینای دندان و نمایان شدن لایه عاج زیرین و زرد به نظر رسیدن دندان می‌شود.

درمان تغییر رنگ دندان در نوزادان و کودکان نوپا

دندانپزشکان متخصص کودکان، صرف نظر از اینکه کودک درمان را در مطب دندانپزشکی دریافت می‌کند یا خارج از مطب (بدون نسخه و خانگی) معمولاً درمان‌های سفید کننده دندان را برای کودکان توصیه نمی‌کنند. کودک شما فقط پس از نوجوانی باید درمان‌های سفید کننده دندان را شروع کند.

در عوض، روکش‌های دندانی (ونیر دندان) گزینه درمانی رایج برای نوجوانان و کودکان با لکه‌های دائمی دندان است. ونیر دندان (Dental veneers) لایه‌هایی نازک و به رنگ طبیعی دندان‌ها هستند که برای بهبود ظاهر به سطوح جلوی دندان‌ها متصل می‌شوند. این روکش‌ها به صورت دائمی روی دندان را می پوشانند و به از بین بردن لکه‌ها کمک می کنند.

منبع: تغییر رنگ دندان در نوزادان و کودکان نوپا